Sevgili Elektronikhobi’ciler; sizler için transistörler ile yapabileceğiniz basit ama bir o kadar kullanışlı ve ilginç elektronik devreler ile bir yazı dizisi hazırladık.  Elektroniğe yeni başlayanlar için olduğu kadar, tecrübeli elektronikçiler için bile çok yararlı bir yazı dizisi olacağını düşünüyoruz. 

Giriş:

Transistörler ile ilgili ön bilgi almak isterseniz aşağıdaki konuları okumanızı öneriyoruz:

1- Transistör tarihi

2-  Kodlarına göre transistörlerin sınıflandırılması

3- Transistörler nasıl kullanılır?

4- Transistörün anahtar olarak kullanımı

5-  Transistörlü yükselteç nasıl çalışır?- Animasyon

Proje 1: Bitkilerin suya ihtiyacı vardır.

Bu devre bitkinin suya ihtiyacı olduğunu gösteren basit bir devre.  Devre şemasında akım sınırlama direnci kullanılmamıştır. Bunun sebebi beyz direncinin yüksek olmasıdır.  Transistörden geçen akım sadece 2 mA’ dir. Devrenin düzgün çalışması için kaynak gerilimini be 220k direncini değiştirmemelisiniz.

bitki sulama sistemi

 

 

Proje 2: Güneş Pili Şarj Devresi

güneş pili şarj devresi
güneş pili şarj devresi

Sistemde akü direkt panele bağlansaydı, sürekli şarj durumunda olacak ve aküler çabuk bozulacaktı. Bunu engellemek için akü şarj olduğunda akünün şarjını kesecek bir devre kullanılır. Bu devrede transistör ve röle birleşimiyle akünün aşırı şarjı engelleniyor.  Şarj gerilim değerini potansiyometre ile ayarlıyorsunuz. 

Güneş pilli devrelerde şuna dikkat etmelisiniz. Pilin ürettiği gerilim değeri akünün şarj halindeki geriliminden yüksek olmalı. Bu örnekte 12V luk akü için 18V luk güneş pili kullanılmış.  Güneş pilinin güç değeri önemlidir. Watt ile ifade edilen güç değeri akünün ne kadar sürede şarj edileceğini gösterir. 

Örneğin elinizde 5W lık güneş pili var. Doldurmanız gereken akü ise 6V 2.5Ah olsun. Akünün gücü P= 6×2.5= 15W olacaktır. Akünün bu güneş pili ile şarj süresi ==>   ( 5W x süre=15W ) bağıntısından 3 saat olarak bulunur. Bu akü tam güneş ışığında 3 saatte şarj olacaktır. 

Bir aküyü aşırı şarjdan 2 şekilde koruyabilirsiniz:

1- Hergün akşama kadar şarj olan aküleri akşam tamamen boşaltmalısınız. Kullandığınız panelin kapasitesi akünün en fazla %120 si kadar olmalı.

2- Yukarıdaki devre gibi bir akü şarj devresi kullanmalısınız.

 

 

Proje 3: 8 milyonluk kazanç

Transistörler darlington bağlanarak tam tamına 8 milyonluk bir kazanç elde edebilirsiniz. (200 x 200 x 200 = 8,000,000) Bu sayede çok hassas bir devre elde edersiniz. Sadece plaketi duvara yakınlaştırın. Kablonun olduğu yer tespit edilecektir.  Hatta dokunmasanız bile elinizdeki statik elektriği tespit edebilecektir. Her yerde statik elektrik olduğunu görünce şaşıracaksınız. 

ilginç transistör devresi

ilginç transistör devresi2

 

 

Proje 4: Transistörlü flaşör devresi:

led flaşör devresiYandaki 2 devre 2mA den daha küçük ortalama akım kullanarak yanıp sönecektir. Tek led yerine birçok led kullanmak isterseniz 2. devreyi kullanınız. NPN transistörün kollektör akımına dikkat etmelisiniz. Ortalama bir ledin 20mA çektiğini düşünürseniz, katalogdan kaç led bağlayacağınızı hesaplayabilirsiniz.

Proje 5: 1.5 V ile çalışan flaşör devresi:

1,5V flaşör

Her ne kadar  parlak bir led 3-3.5V aralığında çalışsa da bu devrede 1.5V pil ile ledi çok da parlak olarak yakabilirsiniz.Devrenin akım değeri 2mA kadar küçük.

Proje 6: Bisikletler için sinyal flaşör devresi

bisiklet sinyal devresi

Bu devreyi kullanarak bisikletiniz için harika bir sinyal lambası yapabilirsiniz. 3 adet 1.5V kalem pil ile beslenen devrede 2.7 Hz frekansında 3 tane white led(beyaz led) yanıp sönecektir. 

Yukarıdaki devrenin daha gelişmişi için aşağıdaki devreyi kullanabilirsiniz. 

bisiklet sinyal devresi2

Vaktiniz ve imkanınız varsa yukarıdaki devre yerine bu devreyi yapınız. Bu devre daha iyi sonuç verecektir. Bobin 30 sipir + 30 sipir olarak 10mm bir kalemin etrafına dolayabilirsiniz.  Bu boşluk ölçüsü önemli. 20mm genişliğinde dolarsanız daha fazla akım çekecektir. Bakırın kesiti 0.25 mm olmalı. 

bisiklet sinyal devresi3

Proje 7: Çift ledli flaşör devresi (Flip flop devresi)

flip flop devre şeması

Bu devre diğer flip flop devrelerinden farklı. 3V güç kaynağı ile çok parlak ışık elde edebiliyorsunuz.  Aşağıdaki devreyi kullanarak da 1.5V led flaşör devresi yapabilirsiniz. Bu devrede de ledler çok parlak yanacaktır. Bobin sayesinde gerilim artıyor. Bobin 30 sipir sayısında 0.1 mm kesitinde sarılmalı.

1,5v led flaşör

Basit transistör devreleri -1 yazımıza son veriyoruz. Bu yazıyı yazmak için harcadığımız saatlerin karşılığı olarak bir teşekkürü çok görmeyeceğinizi umuyoruz.  Bizi motive edecek şey sizlerin muhabbeti, teşekkürü olacaktır. Devreler ile ilgili kafanıza takılanları sorabilirsiniz. 

Ekleme: http://elektronikhobi.net/basit-transistor-devreleri-2/ yazımızla konuya devam ettik.